Waarom zeggen we ‘van Drees trekken’?

“Ik trek van Drees.” Wie in Nederland met pensioen gaat, hoort het vroeg of laat. De uitdrukking is bijna tachtig jaar oud en leeft nog steeds. Waar komt ze vandaan?

Willem Drees en de Noodwet

Na de Tweede Wereldoorlog was armoede onder ouderen een groot probleem. Veel ouderen hadden geen pensioen en waren afhankelijk van hun kinderen, de kerk of de armenzorg. Minister van Sociale Zaken Willem Drees kwam in 1947 met de Noodwet Ouderdomsvoorziening. Die gaf ouderen vanaf 65 jaar een bescheiden uitkering van de overheid. Omdat Drees de man achter de regeling was, zeiden mensen dat ze “van Drees trokken”.

Van noodwet naar AOW

De noodwet was bedoeld als tijdelijke oplossing. In 1957, toen Drees inmiddels minister-president was, trad de Algemene Ouderdomswet in werking. Voortaan kreeg iedereen die in Nederland woonde vanaf 65 jaar een uitkering, betaald door de mensen die werkten. De uitdrukking bleef, ook al heette de regeling nu AOW. Lees de hele geschiedenis op AOW-wetgeving: van Noodwet Drees tot nu.

Wat is er sindsdien veranderd?

• Sinds 1985 heeft iedere partner een eigen recht op AOW.
• Sinds 2013 is de AOW-leeftijd stap voor stap verhoogd, naar 67 jaar in 2024 en 67 jaar en 3 maanden in 2028.
• Het principe is hetzelfde gebleven: de werkenden van nu betalen de AOW van de ouderen van nu.

Wanneer trek jij van Drees?

Zoek het op met de AOW-leeftijd calculator of bekijk de AOW-leeftijd per geboortedatum.

Wie was Willem Drees?

Willem Drees was een Nederlands politicus van de PvdA. Hij was minister van Sociale Zaken en later minister-president, van 1948 tot 1958. Hij staat bekend als de man die de basis legde voor de Nederlandse verzorgingsstaat. Ouderen zonder pensioen kregen dankzij hem voor het eerst een vast inkomen van de overheid, ook als ze nooit in loondienst hadden gewerkt.

Van gunst naar recht

Voor de Noodwet moesten ouderen zonder geld aankloppen bij de armenzorg of bij hun familie. Door de noodwet en later de AOW werd een inkomen op latere leeftijd een recht, geen gunst. Dat is een van de redenen dat de uitdrukking nog steeds met waardering wordt gebruikt.

Waarom zeggen mensen het nog steeds?

Zeker bij oudere generaties is “trekken van Drees” bijna een synoniem voor “AOW krijgen”. Het is een korte, vertrouwde manier om te zeggen dat je met pensioen bent. Jongeren kennen de uitdrukking minder goed, maar ook zij horen haar van ouders en grootouders.

Wat kreeg je toen, en nu?

In het begin was de uitkering bescheiden, en bedoeld als basis. Dat is het nog steeds: de AOW is een basispensioen, dat de meeste mensen aanvullen met pensioen van hun werkgever. Hoeveel AOW je nu krijgt, zie je op AOW-bedragen. Het verschil tussen AOW en pensioen lees je op AOW en pensioen.