Waarom is de AOW-leeftijd verhoogd?

Meer dan vijftig jaar lang was de AOW-leeftijd 65 jaar. Sinds 2013 gaat hij omhoog: eerst in kleine stappen, inmiddels naar 67 jaar en daarna verder. Waarom is dat gebeurd, en wat betekent het voor jou?

1. We leven veel langer

Toen de AOW in 1957 werd ingevoerd, leefde iemand van 65 gemiddeld nog ongeveer vijftien jaar. Inmiddels is dat een stuk langer. Daardoor krijgen mensen veel meer jaren AOW dan destijds de bedoeling was. Door de AOW-leeftijd mee te laten stijgen met de levensverwachting, blijft de periode waarin je AOW krijgt ongeveer in verhouding.

2. Minder werkenden per gepensioneerde

De AOW wordt betaald door de mensen die nu werken: het omslagstelsel. Door de vergrijzing komen er steeds meer ouderen, terwijl het aantal mensen van werkende leeftijd minder hard groeit. Er zijn dus steeds minder werkenden die de AOW van één gepensioneerde betalen. Zonder maatregelen zou de premie flink omhoog moeten, of zou de overheid steeds meer belastinggeld moeten bijleggen.

3. De AOW betaalbaar houden

De AOW-premie levert al jaren minder op dan er aan AOW wordt uitgegeven. Het verschil komt uit de algemene middelen, dus uit belastinggeld. Door later met AOW te gaan, betalen mensen langer premie en krijgen ze korter AOW. Zo blijft de AOW ook voor volgende generaties betaalbaar.

Waarom niet in één keer naar 67?

Een plotselinge verhoging zou mensen die bijna met pensioen gaan hard raken: zij hebben geen tijd meer om zich voor te bereiden. Daarom is gekozen voor kleine stappen, en wordt de AOW-leeftijd sinds de koppeling aan de levensverwachting altijd vijf jaar vooruit bekendgemaakt. Het pensioenakkoord van 2019 heeft de stijging bovendien afgeremd.

De kritiek

De verhoging is niet onomstreden. Mensen met zwaar werk of een lager opleidingsniveau leven gemiddeld korter en hebben het vaak moeilijker om tot de AOW-leeftijd door te werken. Zij voelen de verhoging het sterkst. Ook mensen die hun baan verliezen vlak voor hun AOW, of van wie het pensioen al eerder ingaat, kunnen met een AOW-gat te maken krijgen. De discussie over hoe je daar rekening mee houdt, loopt nog steeds.

Wat betekent het voor jou?

• Controleer je eigen AOW-leeftijd in de tabel of met de calculator.
• Ben je na september 1964 geboren? Dan is je AOW-leeftijd nog niet definitief. Houd rekening met minimaal 67 jaar en 3 maanden.
• Wil je eerder stoppen met werken, reken dan uit hoe je de periode tot je AOW overbrugt.